Een voedselbos aanleggen, hiermee moet je écht rekening houden
Een voedselbos, het is al een aantal jaren ‘hot and trending’.
Het doel van een voedselbos is, naast voedselproductie, om een ecosysteem op te bouwen dat zichzelf zou kunnen onderhouden. In het kort: een productief ecosysteem dat meer energie oplevert dan dat het verbruikt.
Het lijkt zo simpel, je koopt een aantal fruit-, en notenbomen, je vult het geheel aan met wat zachtfruit, je plant het allemaal leuk aan in een prachtig organische vorm en je bent klaar. Denk je.
Toch zijn er na een aantal jaren heel veel voedselbossen verdw
Watervoorziening
Met name in de eerste jaren na aanleg van een voedselbos zul je serieus rekening moeten houden met watergeven, je kunt er niet op vertrouwen dat er altijd maar voldoende regen valt. Je kunt een (IBC-)krat of regenton installeren. Zo doe ik het in ieder geval op mijn kwekerij, ik vang alle regenwater op. Mooier is misschien wel het aanleggen van een vijver bij je voedselbos.
Plant pioniersbomen
Ga ik uitleggen. Als je begint met het ontwerpen van je voedselbos op papier, teken je cirkels als uiteindelijke omvang van je boom. Soms staan de bomen die je wilt aanplanten in praktijk, ze zijn dan nog klein, ver uit elkaar. Die tussenruimte wil je natuurlijk opvullen, want de bodem moet namelijk wel geschikt worden gemaakt voor een (voedsel)bos, goede bosgrond is rijk een schimmels, gras heeft vaak een bacterierijke bodem. Hier moet je dus mee aan de slag, anders blijft het een bodem vol met grassen en brandnetels met een paar boompjes ertussen. O.a. Berken, Elzen en Wilgen zijn pioniersbomen die je hiervoor goed kunt gebruiken. Dit soort pioniers maken de bodem schimmelrijker en geschikt voor verdere beplanting als voedselbos. Na verloop van tijd verwijder je deze ‘pioniers’ op plekken waar deze niet gewenst zijn. Je voedselbos heeft dan inmiddels al aardig vorm gekregen.
‘Gratis gekregen’
Heel bekend voor tuinierders. Als het familie, vrienden of buren ter ore komt dat je een voedselbos wil aanleggen, dan hebben ze ook nog wel een boompje voor je. Eigenlijk zou je dit moeten omarmen, want het is natuurlijk hartverwarmend dat iemand met je meedenkt en je ook iets gunt.
Maar…bij een voedselbos mag je best kritisch zijn. Zo’n beetje alle fruitbomen in Nederland zijn geënt op een onderstam. Zo’n onderstam bepaalt o.a. de groeikracht van de boom.
Dit is ook de reden waarom bij tuincentra en kwekers er appelbomen verkocht worden die niet hoger worden dan 2 meter (laagstamboom). Dit is natuurlijk fantastisch voor een kleine (patio)tuin, maar voor een voedselbos is een laagstamboom niet zo handig. Dan ben je echt een hoogstam of halfstamboom nodig. Laat je dus goed informeren.
Hoogte van de boom bij aanschaf
Bij aanschaf van bomen voor je voedselbos ben je wellicht geneigd om je keuze te laten vallen op zo groot mogelijke bomen. Na aanplant lijkt het dan direct al wat. Grote bomen ervaren vaak een grotere schok (stress) bij verplanten dan een kleine boom. Hierdoor duurt het vaak wel een paar jaar voordat een grote boom verder gaat met groeien. Een kleinere boom slaat sneller aan en groeit eerder door. En daarnaast bespaar je er nog geld mee ook, want kleinere bomen zijn over het algemeen altijd goedkoper dan een groter exemplaar.